Νομοθετικές προτάσεις

Στο συνηθισμένο πηγαινέλα μεταξύ των οργάνων της ΕΕ, υπήρξαν ήδη μέχρι τώρα τρία διαφορετικά προσχέδια για την οδηγία πάνω στις πατέντες λογισμικού. Το πρώτο και το τρίτο θα επέτρεπαν τις πατέντες λογισμικού, ενώ το δεύτερο όχι.

Στις 20 Φεβρουάριου του 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την αρχική της πρόταση, η οποία θα νομιμοποιούσε τις πατέντες λογισμικού στην ΕΕ. Εκ πρώτης όψεως, αυτή η πρόταση για μια «οδηγία πάνω στην πατεντοποίηση εφευρέσεων που χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές» έμοιαζε να επιτρέπει τις πατέντες μόνο πάνω σε τεχνικές εφευρέσεις που ελέγχονται από λογισμικό, αλλά όχι πάνω σε βασικές ιδέες. Παρόλα αυτά, δεν έβαζε ένα καθαρό όριο μεταξύ τεχνικής εφεύρεσης για την κοινή λογική και της καθαρής προγραμματιστική ς λογικής. Δεν το έκανε αυτό επίτηδες γιατί η όλη πρόθεση ήταν να επιτραπούν οι πατέντες λογισμικού, χωρίς όμως να  παραδεχτούν κάτι τέτοιο.

Στις 24 Σεπτεμβρίου του 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πέρασε μερικές προτάσεις σχετικά με τις πατέντες λογισμικού, που γύρισε την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής επιτροπής κατά 180 μοίρες. Η βασική διάφορα είναι ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να ορίσει πολύ καθαρά τι είναι «τεχνική» εφεύρεση για το νόμο περί πατέντων και τι δεν είναι. Για παράδειγμα, η επεξεργασία δεδομένων ήταν καθαρά έξω από τον ορισμό «τεχνική», ενώ ο έλεγχος φυσικών δυνάμεων ήταν υποχρεωτικός για την πατεντοποίηση.

Αυτή η πρόταση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν σημαίνει ότι κανένα λογισμικό δεν μπορεί να πατενταριστεί. Απλώς περιορίζει το φάσμα πατεντοποίησης σ’ εκείνες τις ιδέες λογισμικού που έχοθνν ένα σημαντικό αντίκτυπο στον πραγματικό κόσμο. Έτσι το ΕΓΠ δεν θα μπορούσε πια να πει ότι μια μπάρα προόδου έχει ένα «τεχνικό αποτέλεσμα» επιδή κάνει πιο αποδοτική τη χρήση μιας οθόνης υπολογιστή. Ένα εικονικό καροτσάκι δεν μπορεί να θεωρηθεί τεχνικό μόνο και μόνο επειδή υπάρχει κάποια επικοινωνία μεταξύ μερικών υπολογιστών. Παρόλα αυτά, ένα χειριζόμενο από υπολογιστή φρένο αυτοκίνητου θα μπορούσε να πατεντοποιηθεί, εάν είναι ένα καλύτερο φρένο αυτοκίνητου, επειδή το να σταματήσει ένα αυτοκίνητο ενέχει και τον έλεγχο φυσικών δυνάμεων. Και το λογισμικό σε ένα φρένο αυτοκίνητου θα προστατεύονταν πάντα από το νόμο για τα πνευματικά δικαιώματα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε προτείνει έναν πολύ καλό συμβιβασμό. Οι δημιουργοί και οι χρήστες κανονικού (standard) λογισμικού για υπολογιστές θα ήταν ασφαλείς από παραβιάσεις πατεντων. Ένας προγραμματιστής που γράφει ένα πρόγραμμα θα ήξερε ότι, ότι γράφει ο ίδιος του ανήκει. Και οι πραγματικά τεχνικές εφευρέσεις θα μπορούσαν ακόμα να πατενταριστούν εφόσον θα είχαν να κάνουν με τον έλεγχο φυσικών δυνάμεων.

Στις 18 Μαΐου του 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανακοίνωσε μια «πολιτική συμφωνία» πάνω σε μια άλλη έκδοση της οδηγίας, που μοιάζει πολύ με αυτή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δεν αντικατοπτρίζει την βούληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πράγματι, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πήγε ακόμα πιο μακριά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ότι αφορά τις επονομαζόμενες «απαιτήσεις προγραμμάτων» ("program claims"). Η ομάδα που είναι υπεύθυνη για τις πατέντες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποτελείται σε μεγάλο μέρος από ανθρώπους που είναι μέρος του συστήματος των πατέντων, γι' αυτό και δεν προκαλεί μεγάλη έκπληξη το ότι πιέζουν για την διεύρυνση των πατέντων και όχι για τον περιορισμό τους. Η πολιτική συμφωνία της 18ης Μαΐου, δεν είναι ακόμη μια επίσημη αποδοχή της πρότασης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Δεν υπήρξε επίσημη ψηφοφορία την 18η Μαΐου. Επίσης, ακόμη και αν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθετήσει αυτήν την πρόταση, δεν θα έχει ισχύ, αλλά θα γυρίσει πίσω στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αν ενδιαφέρεστε να διαβάσετε περισσότερες λεπτομέρειες για τις διάφορες νομοθετικές προτάσεις και την νομική τους σημασία, έχουμε να σας κάνουμε μια σύσταση. Οι κριτικοί του συστήματος των πατέντων λογισμικού του Ιδρύματος για την Ελευθερία της Υποδομής της Πληροφόρησης FFII (Foundation for a Free Information Infrastructure) έχουν γράψει διάφορα κείμενα που μιλάνε για συγκεκριμένα προβλήματα που αφορούν αυτές τις προτάσεις.

Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε το ρόλο διαφόρων κρατών μελών της ΕΕ στην νομοθετική διαδικασία.