Η διαδικασία της κοινής απόφασης στην ΕΕ

Η ΕΕ έχει τρεις διαφορετικές διαδικασίες για να κάνει νόμους. Αυτός που σχετίζεται με την οδηγία για τις πατέντες λογισμικού, είναι αυτός της κοινής απόφασης, με τον οποίο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να συμφωνήσουν.

Υπάρχουν τρία όργανα που έχουν κάποιο ρόλο στην διαδικασία κοινής απόφασης: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν είναι ανάγκη να ξέρετε όλες τις λεπτομέρειες, αλλά είναι σημαντικό να καταλάβετε τι είναι το κάθε όργανο και ποιες είναι οι λειτουργίες του.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι, με απλά λόγια, αυτή που ξεκινάει και χειρίζεται ένα σχέδιο. Μια νομοθετική πρόταση πρώτα σχεδιάζεται και προωθείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αντίθεση με το πως λειτουργεί στις περισσότερες χώρες, δεν είναι το κοινοβούλιο που κάνει το πρώτο βήμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τη βάση της στις Βρυξέλλες και διοικείται από δημόσιους λειτουργούς που είναι υπάλληλοι της ΕΕ. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι Επίτροποι διαλέγονται από το Ευρωπαϊκό συμβούλιο και χρειάζονται ψήφο αποδοχής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει περιορισμένα δικαιώματα σε σχέση με τις εθνικές βούλες, αλλά κάτω από την διαδικασία κοινής απόφασης, έχει μεγαλύτερη δύναμη σε σχέση με τις άλλες διαδικασίες. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου («ΜΕΚ») εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ. Οι πιο πρόσφατες Ευρωεκλογές ήταν τον Ιούνιο του 2004. Ο αριθμός ευρωβουλευτών για κάθε χώρα είναι σχετικός με το μέγεθός της, αλλά όχι ανάλογος. Για παράδειγμα, η Γερμανία ως η μεγαλύτερη χώρα εκλέγει 99 ευρωβουλευτές, αλλά το Λουξεμβούργο εκλέγει 6. Έτσι έχουμε 1 ευρωβουλευτή για κάθε 800.000 Γερμανούς, ενάντια σε 6 ευρωβουλευτές για περίπου τους μίσους Λουξεμβούργιους.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι η εκπροσώπηση των μελών κρατών. Αν το συγκρίνεις με μια εταιρεία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι σαν ένα συμβούλιο μεταξύ μετόχων όπου όλοι οι ιδιοκτήτες μιας εταιρείας μαζεύονται και παίρνουν αποφάσεις. Τα κράτη μέλη εκπροσωπούνται από τις εθνικές κυβερνήσεις τους. Σε σύγκριση με το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, γενικά έχει περισσότερη δύναμη. Αυτό δημιουργεί μερικά προβλήματα, και στην διαδικασία για την οδηγία πάνω στις πατέντες λογισμικού, αλλά αλλιώς τα κράτη μέλη θα έπρεπε να έχαναν περισσότερη απ' την κυριαρχία τους. Αν η ΕΕ γινόταν μια καθαρά κοινοβουλευτική δημοκρατία, τότε θα είχαμε τις «Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης» ενώ η τωρινή ΕΕ είναι κάτι μεταξύ μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου και ενός ενιαίου κράτους.

Εκτός και αν υπάρξει μια πολύ ευρεία αποδοχή πάνω σε μια νομοθετική πρόταση, η διαδικασία της κοινής απόφασης απαιτεί μερικά πηγαινέλα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Μπορούν να υπάρξουν μέχρι και τρεις συνεδριάσεις στο κάθε όργανο. Αν οι πρώτες συνεδριάσεις δεν καταλήξουν σε συμφωνία, τότε γίνεται και δεύτερη συνεδρίαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εάν η δεύτερη συνεδρίαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οδηγήσει σε μια διαφορετική θέση από εκείνη που αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην πρώτη του συνεδρίαση, τότε γίνεται και δεύτερη συνεδρίαση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Εάν ακόμα δεν υπάρχει συμφωνία, τότε υπάρχει μια διαδικασία συμβιβασμού. Εάν ο συμβιβασμός δώσει αποτέλεσμα (πράγμα που δεν είναι σίγουρο και μπορεί να πάρει χρόνο), τότε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάνουν και τα δύο μια τρίτη συνεδρίαση για να επικυρώσουν το αποτέλεσμα του συμβιβασμού.

Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι ίσα σε αυτό, αλλά αυτό δεν είναι ακριβώς η αλήθεια. Το μειονέκτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι η δεύτερη του συνεδρίαση. Σε μια δεύτερη συνεδρίαση το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να κάνει νέες προτάσεις. Μπορεί μόνο να ξανά επικυρώσει αυτά της πρώτης συνεδρίασης. Και για να ξανά επικυρώσει μια πρόταση ή για να απορρίψει όλη την νομοθετική πρόταση, είναι απαραίτητη μια απόλυτη πλειοψηφία όλων των μελών σε κάθε περίπτωση. Με αλλά λόγια, κάθε απουσία και αποχή υποστηρίζει τεχνικά την νομοθετική πρόταση του Ευρωπαϊκού συμβουλίου. Γι' αυτό χρειάζεται μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να καταφέρει κάτι σε μια δεύτερη συνεδρίαση.

Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε για τις νομοθετικές προτάσεις που έχουν γίνει για την οδηγία πάνω στις πατέντες λογισμικού.