Onmogelijk onderzoek

Het is eigenlijk een understatement om softwareoctrooien te vergelijken met een mijnenveld. Het opsporen van landmijnen is gevaarlijk, maar het is haalbaar. Een betrouwbare identificatie van conflicten met softwareoctrooien is simpelweg onmogelijk.

Het Europees Octrooibureau heeft al zo'n 30.000 softwareoctrooien toegekend. Dat aantal is het resultaat van diverse onderzoeken door softwareoctrooi-critici door de volledige teksten. Zelfs toen de Europese Commissie een voorstelrichtlijn presenteerde in februari 2002, gaf zij het bestaan toe van 20.000 Europese softwareoctrooien.

Wanneer u een programma schrijft en zeker wilt weten dat u geen conflict heeft met één van deze talrijke octrooien, dan moet u alle octrooien stuk voor stuk lezen. De wet zegt dat iedereen verplicht is te weten wat er in het octrooiregister staat. Als u zegt dat u niet wist dat u één van deze octrooien schond, dan zullen ze u slechts vertellen dat "onwetendheid geen verdediging is".

Het is onmogelijk om je te concentreren op een kleinere selectie octrooien. Het exorbitante aantal softwareoctrooien zou niet eens half zo slecht zijn als je tenminste gericht kon zoeken. Indien u een bepaald type programma schrijft, zou het beter zijn om alleen te controleren op conflicten binnen een selectie van misschien 100 octrooien die relevant zijn op uw gebied. Helaas werkt dat niet zo.

Er bestaat geen consistente terminologie die u in staat stelt te zoeken naar octrooien op sleutelwoorden. Natuurlijk kunt u zoeken naar bepaalde woorden, maar u zult niet alle octrooien terugkrijgen waarmee u een probleem zou kunnen krijgen. Uw database zou een octrooi kunnen schenden dat slechts woorden bevat die met programmeertalen te maken hebben. Uw e-commerce-software zou inbreuk kunnen maken op "telecommunicatie"-octrooien, enzovoort. Dus als u zeker zou willen weten dat u geen probleem heeft, dan moet u ze allemaal bestuderen. Elk octrooi bestaat uit vele pagina's, geschreven in een moeilijk leesbare taal die programmeurs niet in hun dagelijks werk gebruiken.

In bepaalde andere gebieden dan software, maakt een zogeheten nomenclature het gemakkelijker om octrooien op te zoeken. Wanneer u bijvoorbeeld ontdekt dat een bepaalde chemische stof een bepaalde ziekte geneest, dan kunt u octrooien doorzoeken gebaseerd op de unieke Latijnse namen van de stof en van de ziekte. Deze namen zijn wereldwijd consistent. In de softwarewereld is dat helaas onmogelijk.

Kleine en middelgrote ondernemingen geven het op bij de aanblik van tienduizenden softwareoctrooien. Wetende dat ze nooit in staat zullen zijn ze allemaal te onderzoeken, gooien ze de handdoek in de ring. Als gevolg daarvan zijn octrooien een oncontroleerbaar zakelijk risico voor hen.

Grote bedrijven lopen evenmin alle octrooien na. Wellicht voeren ze enkele selectieve zoekacties uit op octrooien om bij te houden waar hun concurrenten mee bezig zijn. Maar zelfs het grootste bedrijf kan niet garanderen dat geen van zijn produkten inbreuk maken op één van de talloze octrooien. Het zou te kostbaar zijn om het te proberen, en het zou niet echt helpen. Zelfs als u kijkt naar alle gepubliceerde octrooien, dan zullen er altijd nieuwe zijn die het aanvraagproces doorlopen en nog niet gepubliceerd zijn (dat gebeurt pas na 18 maanden).

Als groot bedrijf kunt u eenvoudigweg rekenen op uw juridische afdeling. Als er zich problemen voordoen, moeten zij ze oplossen. Als een bedrijf dat eigen produkten heeft, een claim doet over octrooischending, dan kijkt het grote bedrijf hoe het zijn eigen octrooien kan gebruiken tegen de produkten van het andere bedrijf, en uiteindelijk zullen ze het eens worden over een wederzijdse licentie-overeenkomst. Als het grote bedrijf aangevallen wordt door een octrooiprofiteur die geen produkten heeft, en als die octrooiprofiteur een juridisch sterke zaak heeft, dan overleggen ze over een betaling die het grote bedrijf niet echt pijn doet en de profiteur tevreden stelt.

Klik hier om te lezen waarom software een intellectuele prestatie is die niet geoctrooieerd zou moeten worden