Gedachten zijn vrij!

Naast alle andere redenen is de aard van software gewoonweg zodanig dat deze octrooieerbaarheid niet toelaat. De logica van computerprogramma's is een combinatie van wiskundige en verbale uitdrukkingen, en het verdient de vrijheid van meningsuiting.

Er zijn redenen waarom we niet gewoon octrooien hebben op ieder gebied van intellectuele prestaties. Octrooien worden verleend op motoren en op farmaceutica, maar niet op literatuur, muziek of schilderijen. In theorie zouden octrooibureaus geen octrooi mogen toekennen aan wiskundige formules, en u zult er geen krijgen als u een nieuw chemisch element ontdekt of een Transpluto-planeet. Het is in orde om een monopolie voor beperkte tijd toe te kennen op bepaalde zaken, maar bij andere kan daar geen sprake van zijn.

Octrooien op software beperken de vrijheid van meningsuiting, en die vrijheid is te belangrijk om opgeofferd te worden aan de "octrooimafia" en lobby's uit de zakenwereld. Sommigen zeggen dan software wordt "geconstrueerd". In werkelijkheid wordt software geschreven. Een computerprogramma bestaat uit woorden, getallen en wiskundige symbolen. Bij het schrijven van een computerprogramma zou niemand beperkt moeten worden door octrooien die het illegaal maken om zijn gedachten op wat voor manier dan ook te ontwikkelen.

Octrooien op software zijn net zo verkeerd als het uitbreiden van het octrooistelsel naar literatuur. Met octrooien op verhaalelementen kan er geen film uitgebracht worden zonder eerst na te gaan of de verhaallijn geen algemeen idee bevat dat iemand tijdens de afgelopen 20 jaar gepatenteerd heeft. Bijvoorbeeld: Op het eerste gezicht waren Dirty Dancing en Titanic twee heel verschillende films. Als er echter octrooien op verhaalelementen bestonden, dan hadden de makers van Dirty Dancing de studio van Titanic kunnen aanklagen. Beide films bevatten een scène waarin een arme jongen een rijk meisje meeneemt van een feestje van haar sociale kring naar een dansfeest van zijn groep, en zij er plezier aan beleeft. Dirty Dancing kwam slechts negen jaar voor Titanic uit, dus ieder octrooi zou nog steeds van kracht zijn geweest. Niemand weet of James Cameron die Dirty Dancing-scène in zijn achterhoofd had toen hij het script voor Titanic schreef. Misschien heeft Cameron Dirty Dancing wel nooit gezien, maar het octrooi (als het bestond) zou toch tegen hem gebruikt kunnen worden.

Al die juristen die op agressieve wijze steeds meer octrooieerbaarheid eisen zouden voor een keer eens moeten nadenken over wat octrooien voor hun vakgebied zouden betekenen. Een advocaat die een contract schrijft om een bepaald probleem op te lossen heeft een taak die erg lijkt op die van een programmeur. De programmeur schrijft regels programmacode die naar elkaar verwijzen en definities bevatten, en zo ziet een contract er ook uit. Het staat advocaten vrij om wat dan ook op te schrijven dat het probleem oplost, zolang ze maar niets stelen. Programmeurs hebben recht op dezelfde vrijheid.

Journalisten zouden zichzelf dezelfde vraag moeten stellen. Alhoewel de meeste journalisten begrijpen dat softwareoctrooien problematisch liggen, zijn er nog steeds sommigen die geloven dat softwareoctrooien nodig zouden zijn om de rechten van auteurs te beschermen. Het werk van journalisten wordt beschermd door auteursrecht en dat geldt evengoed voor het werk van programmeurs. Het werk van journalisten wordt niet beperkt door octrooien op hoe een artikel gestructureerd is of octrooien op bepaalde zinnen, en programmeurs horen dezelfde vrijheid te hebben als journalisten.

Alles dat wij, softwareoctrooi-critici, vragen is dat wat schrijvers en advocaten als vanzelfsprekend beschouwen: We willen niets stelen, maar als we iets absoluut zelfstandig creëren, dan willen we niet dat iemand anders opduikt en ons berooft met een octrooi in de hand.

Klik om te lezen wat de term "octrooimafia" betekent en wat het niet betekent