Linux & Open Source

Softwareoctrooien zouden de aartsvijanden van Linux en open source een enorm concurrentievervalsend wapen in handen geven, en zouden Europa's infrastructuur afhankelijk houden van de softwareprodukten van een paar Amerikaanse bedrijven.

Linux en open source-software zijn niet de enigen die getroffen worden door softwareoctrooien maar lopen wel bijzonder veel risico. Open source-software is bijzonder succesvol in gebieden waarin het Europees Octrooibureau al talrijke octrooien heeft toegekend (zoals besturingssystemen, server- en netwerktechnologieën, databases en programmeertalen). In die segmenten zijn de huidige marktleiders grote bedrijven van buiten de EU. Zij bezitten ontzaglijke aantallen octrooien en zouden deze kunnen gebruiken tegen open source-software teneinde hun monopolies en oligopolies te verdedigen. ("Oligopolie" betekent dat de markt behoort aan een zeer klein aantal.)

Het stadsbestuur van München werd alom verkeerd begrepen toen het zijn Linux-migratieproject pauzeerde. Hun zorg over Linux en softwareoctrooien ging niet in de eerste plaats over de bestaande Europese softwareoctrooien. Die vormden slechts een indicatie dat de toekenningspraktijk van het Europees Octrooibureau een gevaar is voor Linux totdat politici softwareoctrooien praktisch gezien verbieden. De echte zorg van het hoofd van de IT-afdeling van München was de middellange en lange termijn. Hij vreest dat bepaalde bedrijven octrooien zullen misbruiken om open source-ontwikkelaars te verhinderen innovatief te zijn en te concurreren.

Het is opvallend dat Microsoft regelmatig octrooien noemt in nauw verband met de concurrentie-uitdaging die open source biedt. Alleen al in 2004 voorzag Microsoft wereldwijd circa 3.000 octrooi-aanvragen, waarvan vele in Europa. In juli 2004 publiceerde NewsForge.com een memorandum van een senior manager bij Hewlett-Packard, één van 's werelds grootste computerbouwers. Het e-mailtje in kwestie voorspelde dat Microsoft "het wetstelsel zou gebruiken om open source te stoppen" maar eerst de uitkomst zou afwachten van het wetgevend proces in de Europese Unie betreffende softwareoctrooien. Deze vermoedens waren gebaseerd op onderhandelingen over een wederzijdse licentieovereenkomst die de HP-leidinggevende gehad had met Microsoft, en op enkele clausules in die overeenkomst.

Open source vertegenwoordigt een historische kans die de Europese Unie zou moeten aangrijpen, en niet offeren aan de belangen van de "octrooimafia" en lobbyisten uit de grote zakenwereld. Europa is al lange tijd afhankelijk geweest van softwareprodukten van buiten de EU voor het leeuwendeel van haar IT-infrastructuur. Nu Linux en andere open source-software bewezen heeft zelfs de hoogste eisen van ondernemingen en overheden te kunnen vervullen, heeft Europa de keus. Amerikaanse bedrijven spelen een grote rol in open source maar Europa is relatief sterk in dit veld, en gebruikers van open source-software zijn minder afhankelijk van één bepaalde fabrikant.

In tegenstelling tot wat de "octrooimafia" en haar politieke vrienden beweren, hebben open source-projecten de eerste octrooiaanvallen al meegemaakt. Juridische bedreigingen hebben open source-ontwikkelaars reeds gedwongen om terughoudend te zijn bij het aanbieden van bepaalde functionaliteit. In de Wall Street Journal bevestigde Microsoft contact te hebben opgenomen met zo'n 100 softwarebedrijven in het kader van een initiatief om "octrooilicenties uit te geven", en open source-softwarebedrijven bevonden zich daaronder.

Zijn succes is de voornaamste reden waarom octrooien een bedreiging zijn voor open source-software. Omdat het kosteloos verkrijgbaar is (onder bepaalde voorwaarden), is open source een felle concurrent voor traditionele softwarebedrijven. Het neemt marktaandeel af en brengt het prijspeil omlaag. Het succes van OpenOffice.org dwong Microsoft er bijvoorbeeld toe om de prijs van zijn eigen Office-produkt in Thailand te verlagen tot bij benadering 30 Euro. Voor die prijs kun je nauwelijks een boek over Office kopen in Europa. Het zou naïef zijn te denken dat Microsoft en andere grote bedrijven niet zouden overgaan tot octrooirechtzaken als open source zo'n dramatische impact blijft hebben op hun zaken.

In zekere zin is de beslissing van de Europese Unie over het al of niet legaliseren van softwareoctrooien dus ook een keuze tussen Microsoft en Linux. Softwareoctrooien zijn concurrentievervalsend, en dat de reden waarom de ratificatie ervan het anti-trustproces tegen Microsoft zou reduceren tot aan absurdisme. Microsoft is een ongelooflijk sterk bedrijf met veel getalenteerde mensen onder zijn personeel. Het is erg gezond voor Microsoft om concurrentie te krijgen van open source. Dat is de beste manier om te garanderen dat Microsoft altijd software van hoge kwaliteit blijft leveren tegen redelijke prijzen. Vanwege het concurrentie-effect komt Linux zelfs de Windows-gebruikers ten goede. De EU zou Microsoft niet moeten vrijwaren van die concurrentie door middel van een octrooirichtlijn die van geen kant klopt.

Klik hier om te lezen hoe softwareoctrooien de software-industrie oligopoliseren ten koste van kleine en middelgrote ondernemingen