Het is een mythe dat octrooien dienen om de eenzame uitvinder te beschermen. Octrooien werken juist in het voordeel van grote en bureaucratische organisaties met diepe zakken, niet van de ware innovators.
In tegenstelling tot auteursrecht, dat niets kost, zijn octrooien niet verkrijgbaar en betaalbaar voor iedereen.
De gemiddelde prijs van een Europees octrooi is rond de 30.000 Euro. De verwerkingsleges van het octrooibureau is daar maar een klein gedeelte van. Het kostbare gedeelte is het verkrijgen van hulp van een octrooiadvocaat en het betalen van de vertaling van de octrooiaanvraag naar een heleboel talen.
Voor een groot bedrijf is 30.000 Euro geen probleem.
Voor een individuele programmeur is het ongeveer zo veel als hij aan een auto zou uitgeven (zo niet meer), en 10 keer meer dan hij besteedt aan zijn uitrusting (computer, monitor etc.). Voor een klein of middelgroot bedrijf is het een erg aanzienlijke kostenpost, helemaal als het bedrijf ieder jaar veel octrooien aan moet vragen.
Zelfs als een klein bedrijf zich één of meer octrooien kan veroorloven, dan kan het ze in de praktijk nog steeds niet afdwingen tegen een groot bedrijf.
Octrooizaken zijn erg kostbaar, en grote bedrijven hebben advocaten in dienst die hen tegen zulke claims verdedigen. Het grootste probleem echter is dat grote bedrijven zulke enorme hoeveelheden octrooien bezitten dat het kleine bedrijf moet vrezen voor vernietigende tegenclaims.
"Een toekomstig opstartend bedrijf zonder eigen octrooien zal gedwongen worden om iedere prijs te betalen die het de giganten goeddunkt op te leggen. Die prijs zou wel eens hoog kunnen zijn: Gevestigde bedrijven hebben belang bij het uitsluiten van toekomstige concurrenten."
Bill Gates (1991)
Het grote bedrijf zal kijken naar de produkten van het kleine bedrijf en zoveel mogelijk beschuldigingen van octrooi-inbreuk op tafel leggen.
Zelfs als geen van hen terecht is, kunnen alleen de kosten van een verdediging al genoeg zijn om het kleinere bedrijf failliet te laten gaan. Gegeven het buitensporige aantal octrooien dat in het bezit is van diverse grote bedrijven, zou het onbegonnen werk zijn voor het kleine bedrijf om op voorhand na te gaan of het werkelijk conflicteert met enige ervan.
Een klein bedrijf kan alleen octrooien afdwingen van een groot bedrijf als het geen eigen produkten heeft.
Als je geen produkten hebt, dan kan niemand je schade toebrengen door te proberen jouw produkten van de markt te halen. Als octrooien alles zijn wat je hebt, en verder heb je niets te verliezen, dan kun je zeker vele rechtszaken starten. Het is echter een zeer onwenselijk aspect van het octrooistelsel dat het beter werkt voor niets producerende afpersers dan voor werkelijk innoverende bedrijven die daadwerkelijk produkten maken.
Klik hier om te lezen waarom niemand kans heeft om conflicten met softwareoctrooien te ontlopen