Vrijheid van informatie

Onze vrijheid van informatie en communicatie loopt gevaar. De onderliggende technologieën waarmee wij communiceren zijn in toenemende mate een zaak van software, en sommigen willen er macht over krijgen door middel van agressieve octrooiering.

Het internet zou niet bij benadering even succesvol geweest zijn als zijn basisconcepten en standaarden geoctrooieerd waren geweest. Er is brede consensus daarover, en nog onlangs werd het benadrukt door Tim Berners-Lee, de uitvinder van het World Wide Web. Lange tijd was het de regel dat officiële internetstandaarden geen geoctrooieerde technologie zouden mogen bevatten.

Momenteel is er een tendens bij sommige grote bedrijven om te proberen geoctrooieerde concepten verheven te krijgen tot universele standaarden. In zekere zin willen ze een "gemiste kans" goedmaken. Er is bijvoorbeeld behoorlijk veel te doen over octrooien die Microsoft heeft op Sender ID anti-spamtechnieken, en de voorwaarden waaronder Microsoft deze octrooien in licentie zou kunnen geven. Een eerste licentievoorstel van Microsoft werd door sommigen gezien als gericht tegen open source-software. Daarnaast hebben Microsoft en SAP de CEFACT (Centre for Trade Facilitation and Electronic Business) van de Verenigde Naties verlaten omdat andere leden van het consortium tegen hun voorstel waren om geoctrooieerde technologieën tot standaard te verklaren.

In april 2004 namen Microsoft en Time Warner gezamenlijk een bedrijf over met de naam ContentGuard, en de Europese Unie startte hier later een onderzoek naar. Waar het om gaat is dat ContentGueard zeer belangrijke octrooien in handen heeft die te maken hebben met Digital Rights Management. DRM is de term die staat voor alle soorten manieren waarop uitgevers van content (zoals muziek en films) de distributie ervan kunnen bepalen en verzekeren dat ze betaald krijgen. Als het grootste softwarebedrijf ter wereld en het grootste mediaconglomeraat essentiële octrooien op dit gebied bezitten, zou dat rampzalige consequenties kunnen hebben voor de gehele mediawereld.

Softwareoctrooien hebben een nadelig effect op onze vrijheid van informatie en -communicatie. Er zou weliswaar geen wijziging zijn van de wet op vrijheid van meningsuiting maar wat we dan zouden zien zou praktisch op hetzelfde neerkomen. Een klein aantal grote bedrijven zou exclusieve controle krijgen over toekomstige communicatiestandaarden en zou de content bepalen die via deze nieuwe media geleverd wordt. Naar alle waarschijnlijkheid zou het kartèl dat de communicatietechnologie bezit vervolgens een zeer nauwe samenwerking vormen met een klein aantal grote mediaconglomeraten die de meeste content produceren. Uiteindelijk zouden we allemaal minder keus en minder pluralisme hebben.

Natuurlijk zouden oude technologieën die octrooivrij zijn, octrooivrij blijven, maar ze zullen verouderd raken. Het is een kwestie van jaren voordat internettechnologie veel verder gevorderd zal zijn dan ze nu is. Er zou nog wel sprake zijn van vrijheid van informatie en communicatie op het internet zoals we dat vandaag de dag kennen, maar er zullen veel meer interessante technologieën komen die door een zeer klein aantal bedrijven gecontroleerd worden.

Klik hier om te lezen waarom softwareoctrooien negatieve effecten hebben op de banenmarkt en de economie als geheel, buiten de IT-industrie