Kleine & middelgrote ondernemingen

Kleine en middelgrote ondernemingen zouden het meest te lijden hebben onder de legalisatie van softwareoctrooien. Zij zouden de hardste klappen krijgen van al de negatieve aspecten zonder een eerlijke kans te krijgen om er voordelen van enige betekenis mee te behalen.

Het gezicht van de Europese software-industrie wordt voornamelijk bepaald door kleine en middelgrote bedrijven (MKB). Het octrooistelsel in het algemeen heeft echter een reputatie dat het het MKB in toenemende mate op achterstand zet, op alle gebieden. De problemen zijn nog groter op het gebied van software. Europa snijdt zichzelf daarom in de vingers als het kleine en middelgrote bedrijven verzwakt en softwaregiganten van buiten de EU versterkt.

Sommige grote bedrijven willen in staat zijn om kleinere concurrenten te beperken, of zelfs platwalsen, wanneer zij maar willen. Op het gebied van software kan zelfs het kleinste bedrijf een goed idee potentieel omzetten in een succesvol produkt omdat de kapitaalvereisten relatief bescheiden zijn. Softwareoctrooien zouden kleine bedrijven kunnen dwingen zelf kostbare octrooien te verkrijgen, en daarmee zou het vereiste kapitaal voor softwareontwikkeling kunstmatig worden opgeblazen. Het grootste probleem is dat kleine bedrijven octrooien niet effectief kunnen inzetten tegen grote bedrijven maar altijd bang moeten zijn dat een veel grotere concurrent hen aanzienlijke schade toebrengt met hulp van het octrooistelsel.

Kleine en middelgrote bedrijven hebben geen toegang tot wederzijdse licentieovereenkomsten. Slechts grote bedrijven met duizenden of tienduizenden octrooien bevinden zich in de positie om wederzijde licentie-afspraken te maken met hun soortgenoten. Het grote risico is dat de grootste segmenten van de softwaremarkt uiteindelijk in bezet zouden zijn van een klein kartèl van octrooisupermachten. Het is de wens van sommige grote bedrijven om het bezit van een enorm octrooi-arsenaal een vereiste te maken om veilig te kunnen concurreren in de markt. Kleine en middelgrote bedrijven kunnen het wel vergeten om ooit octrooiportfolio's van die grootte te bij elkaar te krijgen. De "kritische massa" van een octrooiportfolio bedraagt in de duizenden. Je moet er zoveel hebben dat niemand er zelfs nog maar naar wil kijken.

Het midden- en kleinbedrijf verliest veel aandeelhouderswaarde aan de "octrooimafia". Zelfs grote bedrijven hebben hun eigen problemen met produktloze octrooiprofiteurs maar kunnen dergelijke kwesties meestal schikken door met een zak geld over de brug te komen. Kleinere bedrijven worden vaak gedwongen om winstdelingsovereenkomsten aan te gaan waaronder ze een bepaald percentage van hun verkopen en/of winsten moeten afstaan aan een octrooiprofiteur. Als een bedrijf met een bruto verkoopmarge van 20%, 2% van zijn verkopen moet afstaan aan een afperser, dan geeft het één tiende van zijn winst prijs!

Een nieuwe trend is dat grote bedrijven zoals IBM en Microsoft "octrooibelastingen" heffen van kleinere bedrijven. IBM maakt trots melding van het behalen van een miljard dollar per jaar vanuit "externe licenties" van zijn octrooiportfolio. De manier waarop deze deals werken is als volgt: IBM bezit nu rond 40.000 octrooien wereldwijd. Niemand, en al helemaal geen middelgroot of klein bedrijf, heeft ooit de kans om naar al die octrooien te kijken en zich ervan te verzekeren dat er geen conflict bestaat tussen de eigen produkten en enige van IBMs' octrooien. IBM benadert dus bedrijven en biedt hen een kostbare licentieovereenkomst aan voor de hele octrooiportfolio. Met deze deals perst IBM niet alleen geld uit het kleinere bedrijf maar krijgt ook toegang tot gevoelige informatie over de zaken van het andere bedrijf. In de lente van 2004 verschenen de eerste berichten in de pers dat Microsoft nu hetzelfde aan het doen is. Ze hebben al rond de 100 bedrijven benaderd, sommige waarvan Europees, en zeiden dat open source-bedrijven ook doelwit zouden worden.

Klik hier om te lezen hoe softwareoctrooien gebruikt worden voor een legale vorm van afpersing