Oproep aan de EU Raad

Later deze week, op 25 en 26 november, zal de EU Raad voor Mededinging samenkomen en snel een voorgestelde "Richtlijn over de Octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen" trachten aan te nemen, algemeen bekend als de "softwarepatentenrichtlijn". Op 18 mei bereikte de Raad een politiek akkoord over een ontwerptekst, maar nam nog niet de formele beslissing om deze aan te nemen.

Wij dringen aan bij de regeringen van de EU lidstaten, die vertegenwoordigd zijn in de EU Raad, om zich te verzetten tegen een discussieloze aanname van dat voorstel als een zogenaamd "A-punt". Het is in het belang van Europa dat een dergelijk misleidend, gevaarlijk en democratisch ongewettigd voorstel geen gemeenschappelijk standpunt van de lidstaten wordt.

We vragen alle webmasters om de legalisatie van softwarepatenten in de EU te helpen voorkomen door een link te plaatsen naar de campagnewebsite www.NoSoftwarePatents.com.

De ontwerprichtlijn in kwestie is misleidend omdat hij leken, en zelfs professionele juristen die niet vertrouwd zijn met de fijne details van de octrooiwetgeving, valselijk laat geloven dat hij software zou uitsluiten van octrooieerbaarheid. De tekst is echter een samenraapsel van alle excuses waarmee het octrooisysteem reeds vele jaren lang artikel 52 van het Europees Octrooiverdrag heeft omzeild om octrooien op software-ideeën toe te kennen.

Zij die zeggen dat de richtlijn geen octrooien zou toelaten op software, kennen een vreemde en dubbelzinnige definitie toe aan de term "software". De correcte manier om een onderscheid te maken tussen softwarepatenten en octrooien op computergestuurde apparaten, is door te zorgen dat de verweking, manipulatie en presentatie van gegevens niet valt onder de definitie van wat "technisch" is volgens het octrooirecht, door geen octrooien toe te laten op innovaties op gebied van gegevensverwerking, en door de waterdichte vereiste vast te leggen dat natuurkrachten gebruikt worden om fysieke effecten te beheersen buiten de digitale wereld om.

De ontwerptekst in kwestie bevat vele voorzieningen die behulpzaam lijken wanneer men "technisch" in zijn alledaagse betekenis begrijpt. Het octrooisysteem heeft in het verleden echter gesteld en aangetoond dat zijn eigen definitie van die term bijna alles omvat wat een computer mogelijk kan doen. Bovendien haalt artikel 5 (2) van de wetsvoorstel alle beperkingen weg wat betreft de octrooieerbaarheid van software door expliciet zogenaamde "programmaconclusies" toe te laten.

Softwarepatenten zijn gevaarlijk voor de economie in zijn geheel, en in het bijzonder voor de Europese economie. De wetgevers zouden de waarschuwingen terzake van befaamde organisaties zoals Deutsche Bank Research, het Kiel-instituut voor Wereldeconomie, en PricewaterhouseCoopers ter harte moeten nemen.

Op het eerste zicht lijkt een octrooi een uitvinder te beschermen, maar de eigenlijke gevolgen kunnen het omgekeerde zijn in bepaalde gebieden. Het auteursrecht helpt software-auteurs, terwijl octrooien hen mogelijk hun onafhankelijke creaties ontnemen. Het auteursrecht is eerlijk, omdat het even toegankelijk is voor iedereen. Een regime van softwarepatenten zou de wet van de sterkste invoeren, en uiteindelijk meer onrecht dan recht zaaien.

In het bijzonder geloven wij dat de economische kansen van de nieuwe EU lidstaten in gevaar worden gebracht door softwarepatenten. De vele getalenteerde softwareontwikkelaars in die landen moeten een eerlijke kans krijgen. De gemiddelde kost van een Europees octrooi ligt tussen de 30.000 en de 50.000 euro, en een bedrijf heeft een groot aantal dergelijke octrooien nodig om kruislicenties te kunnen afsluiten met multinationals die elks tienduizenden patenten bezitten.

De politieke beslissing over de octrooieerbaarheid van software zou moeten gebaseerd worden op de afwegingen tussen voor- en nadelen, economische logica en ethische overwegingen, niet op de praktijk van het octrooisysteem de laatste jaren, wat die ook geweest mag zijn. Laat ons naar de toekomst kijken in plaats van naar het verleden.

Als de EU Raad het wetsvoorstel van 18 mei zou aannemen, zou hij dit doen zonder democratische legitimiteit. De mogelijkheid voor een "A-punt" zonder enige discussie of stemming aan te nemen, is er enkel om het proces te versnellen en te vereenvoudigen indien er een gekwalificeerde meerderheid is. In dit geval is die er niet.

Since 1 november zijn er nieuwe stemverhoudingen in de EU vanwege het Toetredingsverdrag. Het totaal aantal stemmen van alle landen die het wetsvoorstel op 18 mei steunden was 216, wat te weinig is om tot de nu vereiste 232 te komen. Het zou een meer dan betreurenswaardig precedent scheppen voor de Europese democratie indien de EU Raad een gemeenschappelijk standpunt zou aannemen op een basis van een onvoldoende meerderheid.

Bovendien zitten de stemmen van Nederland en Duitsland tegen de wil van hun respectievelijke nationale parlementen vervat in die 216 stemmen. Op 1 juli nam een grote meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer een motie aan die de Nederlandse regering verzocht haar steun voor het wetsvoorstel in te trekken. Op 21 oktober namen alle politieke groepen in de Duitse Bundestag een gelijkaardige positie in, en bekritiseerden ze het wetsvoorstel van 18 mei als een tekst die softwarepatenten zou toelaten.

Ter wille van een innovatieve en competitieve softwaremarkt, hopen wij van harte dat de Europese Unie deze mogelijkheid zal aangrijpen om software uit te sluiten van octrooieerbaarheid en een groot competitief voordeel te behalen in het informatietijdperk.