De codecisieprocedure van de EU

De EU heeft drie verschillende procedures om wetten op te stellen. Degene die op de richtlijn op softwareoctrooien van toepassing is, is de codecisieprocedure, waarin het Europees Parlement en de Raad van Europa een akkoord dienen te bereiken.

Er zijn drie zeer belangrijke instellingen die een rol in de codecisieprocedure spelen: de Europese Commissie, de Raad van Europa, en het Europees Parlement. Het is niet noodzakelijk om de elk van details te kennen maar het is belangrijk om te begrijpen waarvoor die instellingen dienen en wat hun functies zijn.

De Europese Commissie is, eenvoudig gezegd, de initiatiefnemer en de projectleider. Een wetgevend voorstel is in eerste instantie opgesteld en voorgesteld door de Europees Commissie. In tegenstelling tot de manier waarop het in de meeste landen werkt, is het niet het parlement dat de eerste stap doet. De Europese Commissie is gesitueerd in Brussel en wordt geleid door ambtenaren die werknemers van de EU zijn. De voorzitter van de Europese Commissie en de commissarissen worden benoemd door de Raad van Europa en vereisen goedkeuring door het Europees Parlement.

Het Europees Parlement heeft beperkte rechten in vergelijking met nationale parlementen maar onder de codecisieprocedure heeft het meer macht dan onder de andere procedures. De leden van het Europees Parlement ("MEPs") worden direct verkozen door de burgers van de EU-lidstaten. De laatste Europese verkiezingen vonden in juni 2004 plaats. Het aantal leden van het Europees Parlement per land is relatief aan de grootte maar niet recht evenredig. Bijvoorbeeld Duitsland verkiest als grootste land 99 leden van het Europees Parlement maar Luxemburg verkiest er 6. Dus er is 1 MEP per 800.000 Duitsers versus 6 MEPs voor ongeveer de helft van het aantal Luxemburgers.

De Europese Raad is de vertegenwoordiging van de lidstaten. Als u het met een bedrijf vergelijkt, is de Europese Raad als een aandeelhoudersvergadering waar alle eigenaars van een bedrijf vergaderen en besluiten nemen. De lidstaten worden vertegenwoordigd door hun nationale overheden. Vergeleken met het Europees Parlement heeft de Raad van Europa over het algemeen meer macht. Dat veroorzaakt af en toe problemen, zo ook in het proces over de richtlijn op softwareoctrooien, maar anders zouden de lidstaten meer van hun soevereiniteit moeten opgeven. Als de EU een volwaardige parlementaire democratie werd, dan zouden wij een "Verenigde Staten van Europa" hebben; terwijl de huidige EU ergens tussen een vrijhandelszone en één enkele staat in zit.

Tenzij er zeer ruime consensus inzake een wetgevend voorstel is, vereist de codecisieprocedure wat heen-en-weer tussen het Europees Parlement en de Europese Raad. Er kunnen tot drie lezingen in elke instelling zijn. Als de eerste lezingen in één van beide instellingen niet resulteren in een overeenkomst, dan is er een tweede lezing in het Europees Parlement. Als de tweede lezing in het Europees Parlement tot een andere positie leidt dan wat de Europese Raad in zijn eerste lezing had beslist, dan komt er een tweede lezing in de Europese Raad. Als er nog steeds geen overeenstemming is, dan volgt er een verzoeningsprocedure. Als de verzoening een resultaat oplevert (wat niet zeker is, en tijd kan vergen), dan houden de Europese Raad en het Europees Parlement beide een derde lezing om de uitkomst van de verzoening goed te keuren.

Op het eerste gezicht lijkt het dat het Europees Parlement en de Europese Raad gelijken zijn in deze, maar dat is niet helemaal waar. Het nadeel voor het Europees Parlement is zijn tweede lezing. In een tweede lezing kan het Europees Parlement geen nieuwe amendementen voorstellen. Het kan die van de eerste lezing slechts opnieuw bevestigen. En om een amendement opnieuw te bevestigen, of het volledige wetsvoorstel te verwerpen, is een absolute meerderheid van alle leden van het parlement vereist. Met andere woorden, alle absenties en onthoudingen ondersteunen technisch gezien het wetsvoorstel van de Europese Raad. Op die manier is er een zeer grote meerderheid in het Europees Parlement nodig om wat dan ook in een tweede lezing te verwezenlijken.

Klik hier om over de wetsvoorstellen te lezen die voor een softwareoctrooien-richtlijn zijn gedaan