Propozycje legislacyjne

Zwyczajowa  przepychanka – tam i z powrotem –  pomiędzy instytucjami UE, jak dotąd zrodziła trzy różne robocze wersje dyrektywy o patentach software'owych. Pierwsza i trzecia z nich pozwoliłaby na patenty software'owe, podczas gdy druga – nie.

Komisja UE 20 lutego 2002 zaproponowała pierwotną propozycję, która zalegalizowałaby patenty software'owe w UE. Na pierwszy rzut oka, ta propozycja “dyrektywy w sprawie zdolności patentowej wynalazków realizowanych przy pomocy komputera”  wygląda jakby miała przyzwolić tylko na patenty na sterowane oprogramowaniem wynalazki techniczne, ale nie na same pomysły programistyczne. Niemniej nie przeprowadziła ona wyraźnej linii pomiędzy wynalazkami technicznymi w zdroworozsądkowym sensie i czystą logiką programów. Tego nie uczyniono celowo, jako iż cały sens kryje się w tym, by  pozwolić na patenty software'owe bez przyznania się do tego.

Dnia 24 września 2003 Parlament Europejski przegłosował różne poprawki, które w odniesieniu do patentów software'owych, obróciły pierwotną propozycję Komisji UE o 180 stopni. Fundamentalna różnica polega na tym, iż Parlament Europejski zdecydował się bardzo wyraźnie określić, co jest, a co nie jest, “technicznym” wynalazkiem w rozumieniu prawa patentowego. Na przykład, obróbka danych została wyraźnie wykluczona z pola “techniczności”, podczas gdy kontrolowanie sił natury zostało ustanowione jako wymóg dla patentowalności.

Ta propozycja Parlamentu Europejskiego nie oznacza, iż żadne oprogramowanie nie mogłoby w ogóle być opatentowane. Ona tylko ogranicza zakres patentowalności do tych koncepcji programistycznych, które mają znaczący efekt w rzeczywistym świecie. W ten sposób Europejskie Biuro Patentowe nie będzie mogło kontynuować bajdurzenia, że pasek postępu ma “techniczny efekt” dzięki temu, iż czyni bardziej efektywnym użycie ekranu komputerowego. Wirtualny wózek na zakupy nie będzie mógł być uważany za “techniczny” tylko dlatego, iż działa dzięki komunikacji pomiędzy kilkoma komputerami. Jakkolwiek, sterowany komputerowo hamulec samochodowy byłby patentowalny tak długo, jak byłby lepszym hamulcem samochodowym, jako iż rozbicie samochodu odbywa się z udziałem sił natury. Poza tym, oprogramowanie hamulca samochodowego byłoby zawsze chronione prawem autorskim.

Parlament Europejski w istocie zaproponował bardzo dobrze zdefiniowany kompromis. Twórcy i użytkownicy standardowych programów komputerowych byliby bezpieczni od oskarżeń o naruszenie patentów. Programista piszący program wiedziałby, że cokolwiek napisze, należy do niego. Ale prawdziwie techniczne wynalazki pozostałyby patentowalne tak długo, jak obejmowałyby kontrolę sił natury.

Rada UE ogłosiła 18 maja 2004 “polityczne porozumienie” w kwestii innej wersji dyrektywy, która jest bardzo podobna do tej sporządzonej przez Komisję UE i nie odzwierciedla woli Parlamentu Europejskiego. Faktycznie Rada UE poszła nawet dalej niż Komisja Europejska w odniesieniu do tak zwanych “zastrzeżeń programów komputerowych”. Grupa robocza d/s patentów software'owych w Radzie UE składa się głównie z ludzi, będących częścią systemu aptentowego, tak iż jest małym zaskoczeniem, iż dążą oni do rozszerzenia, a nie ograniczenia patentowalności. Polityczne porozumienie z dnia 18 maja 2004 nie było jeszcze formalnym zaadoptowaniem tej propozycji przez Radę UE. Nie było formalnego głosowania 18 maja 2004. Co więcej, nawet jeśli Rada UE zaadoptowałaby tę propozycję, wciąż nie miałaby ona mocy obowiązującej, tylko wróciłaby do Parlamentu UE.

Jeśli jesteś zainteresowany zapoznaniem się z większą ilością detali i ich prawnym znaczeniem, możemy coś zarekomendować. Krytycy patentów software'owych z FFII (Foundation for a Free Information Infrastructure: Fundacja dla Wolnej Infrastruktury Informacyjnej) sporządzili różne teksty, które dyskutują szczególowe  sprawy związane z propozycjami legislacyjnymi.

Kliknij tutaj, by poczytać o roli różnych państw członkowskich UE w procesie legislacyjnym.